Alle Nederlanders meekrijgen
Beter scheiden:
hoe we consumenten helpen hun gedrag te veranderen
Om de verpakkingsketen écht circulair te maken en onze doelstellingen te halen, hebben we de Nederlandse consument nodig. Hoe krijgen we iedereen zover om thuis verpakkingsafval op de juiste manier te scheiden? En hoe zorgen we ervoor dat Nederlanders hun lege blikjes niet in de afvalbak op straat gooien maar meenemen en inleveren?
Gedrag van consumenten veranderen is een uitdagende en tijdrovende opdracht. We weten dat de meeste Nederlanders hun afval wel willen scheiden, maar nog niet altijd weten hoe. Daarom maken we het graag zo duidelijk en makkelijk mogelijk.
Verpact pakt dit aan door in te zetten op twee sporen:
- Door bijvoorbeeld te zorgen voor afvalbakken tegen zwerfafval en voldoende innamepunten voor statiegeldverpakkingen maken we het makkelijker om verpakkingen op de juiste manier in te zamelen en af te voeren. Daarnaast moeten de nieuwe afspraken met gemeenten leiden tot meer eenduidigheid voor de inzameling en dus meer gemak voor de consument.
- Met campagnes zoals over de inzameling van PMD leggen we consumenten uit hoe en waarom ze hun verpakkingsafval op de juiste manier moeten weggooien, scheiden en inleveren.
Maak het makkelijk om mee te doen
Innamepunten statiegeld
We zorgen voor steeds meer innamepunten voor statiegeldflesjes en –blikjes. In 2024 waren er al meer dan 5.000 inleverpunten, en dit aantal groeit wekelijks. Alle locaties zijn te vinden in onze online locatiewijzer (externe link, opent in nieuw tabblad), zodat consumenten altijd het dichtstbijzijnde punt kunnen vinden. Daarnaast kan op ruim 22.000 plekken statiegeld worden gedoneerd aan goede doelen of sportverenigingen.
Voor innamepunten buiten de supermarkt introduceerden we het RAAS-concept (RVM-As-A-Service). Daarmee ontzorgen we ondernemers volledig: Verpact plaatst, betaalt en onderhoudt de statiegeldautomaten, zodat locaties zonder kosten toch een bijdrage kunnen leveren aan de inzameling. In 2024 zetten we ook een belangrijke stap met de eerste bulkmachines, waarmee consumenten in één keer grote hoeveelheden verpakkingen kunnen inleveren. De resultaten van deze eerste bulkmachines zijn goed en consumenten geven de machines hoge rapportcijfers. In 2025: We breiden het aantal bulkmachines verder uit! Ook deze nieuwe machines zijn te vinden in de locatiewijzer.
En onze inzet gaat nog veel verder dan alleen statiegeld. We bieden ook gerichte Business to Business-oplossingen, bijvoorbeeld door bedrijven te faciliteren bij de inzameling van huishoudelijk afval. Met Opschoondagen door heel Nederland vergroten we het bewustzijn en dragen we bij aan het terugdringen van zwerfafval. Samen met gemeenten maken we afspraken voor een kwalitatieve inzameling en ontwikkelen we tools voor slim verpakkingsontwerp en om bedrijven tijdig voor te bereiden op aankomende EU-wetgeving.
Ook spelen we een actieve rol bij evenementen zoals SAIL Amsterdam, de Marathon van Rotterdam en Koningsdag, waar we met slimme inzamelsystemen en logistiek zorgen voor een circulaire aanpak. Tot slot zetten we in op een gebiedsgerichte aanpak in wijken en regio’s waar veel verpakkingen vrijkomen, zodat we samen met partners effectief kunnen werken aan schone en circulaire ketens.
Doneerbakken
We experimenteren met manieren om mensen het inleveren van hun statiegeldverpakkingen makkelijker te maken. Zo onderzoeken we of we – met goed zichtbare donatiebakken op straat – mensen kunnen motiveren om hun statiegeldverpakking te doneren in plaats van deze gedachteloos in de afvalbak te gooien. Er zijn in 2024 donatiebakken en -ringen verstrekt aan gemeentes. De resultaten verschillen per gemeenten. Het effect onderzoeken we in 2025 uitgebreider.
Vertel hoe het werkt
Landelijke Opschoondag
Met de Landelijke Opschoondag stimuleert Verpact Nederlanders om hun buurt schoon te maken en te houden. In 2024 vond de officiële kick-off van de 22e editie van de Landelijke Opschoondag plaats in de Stadsbossen van Almere in het kader van het Jaar van het bos. In totaal namen ruim 50.000 Nederlanders deel aan deze dag. De 23ste editie vindt plaats op 21 maart 2026.
Campagnes
Met de consumentencampagne Statiemonnie roept rapper Donnie mensen op hun statiegeldflessen en –blikjes in te leveren en zo zwerfafval te verminderen. In 2024 ging deze grootschalige campagne van start. Gezien de goede resultaten is de campagne in 2025 vervolgd met nieuwe commercials met ieder hun eigen specifieke boodschap.
Broodtrommel, Dopper en shopper
Een landelijke bewustwordingscampagne over eenmalige plastic verpakkingen liet in 2024 zien welke herbruikbare alternatieven er zijn. Doel van de campagne is om zwerfafval te voorkomen en afval in zijn algemeenheid te verminderen. In de campagne deed prof. dr. Freek Vonk verslag van het natuurlijke afval- en opruimgedrag dat Nederlanders allemaal in zich hebben. Ook registreerde hij nieuwe soorten gedrag, die al een stapje verder gaan en bijvoorbeeld een eigen koffiebeker meenemen.
Nieuwe set wegwerplogo’s
Verpact onderzocht in 2024 met welke logo’s op verpakkingen consumenten het beste geïnformeerd kunnen worden over hoe en waar ze hun verpakkingen moeten weggooien. Dit onderzoek resulteerde in een nieuwe set logo’s die in 2025 in gebruik werd genomen die de consument vertellen waar ze hun verpakkingsafval kwijt kunnen en die in lijn zijn met de aankomende wet- en regelgeving.
Plastic-, metaal en drinkverpakkingen
Ook voerden we onderzoek uit dat de basis vormde voor de PMD-campagne die in 2025 werd gelanceerd. ‘Hoe gooien mensen hun verpakkingen weg?’ Dat was de centrale vraag in dit onderzoek. Uit de resultaten bleek dat het bij veel consumenten niet ontbreekt aan de wil om afval te scheiden, maar wel aan de juiste kennis over het weggooien van hun verpakkingen. Op deze uitkomst spelen we in met de campagne.
Onderzoek als basis
Naast alle initiatieven, onderzoeken en campagnes om inzamelen en scheiden makkelijker en leuker te maken en uit te leggen hoe het werkt, deden we in 2024 ook fundamenteler onderzoek. Met de inzichten kan Verpact gerichte acties inzetten en afspraken maken met gemeenten om het scheiden en inzamelen te verbeteren.
Onderzoek: Gedrag buitenshuis rondom statiegeldverpakkingen
Bij het onderzoek naar gedrag buitenshuis rondom statiegeldverpakkingen was één van de conclusies dat het buitenshuis in de afvalbak gooien van je flesje- of blikje geautomatiseerd gedrag is, waarbij het de uitdaging is om dit jarenlange gewoontegedrag te doorbreken.
Onderzoek: Afvalscheiding binnenshuis
Uit het onderzoek naar afvalscheiding binnenshuis bleek dat consumenten het demotiverend vinden als ze te maken hebben met veel wisselende systemen – bijvoorbeeld per gemeente. Ook bleek uit het onderzoek dat mensen in de keuken heel goed scheiden, maar dat in de badkamer vaak alles in hetzelfde afvalbakje verdwijnt.
‘Zelfs op drukke dagen is het park aan het einde van de dag netjes‘
Toni Denneboom
Director Operations Walibi Holland
SUP-wetgeving
Sinds 5 januari 2023 schrijft de SUP-richtlijn voor dat producenten en importeurs verantwoordelijk zijn voor het vergoeden van de kosten voor het opruimen, transporteren en de verwerking van de onder de richtlijn vallende verpakkingen met een plastic component die in het zwerfafval terecht zijn gekomen. Met de richtlijn moet de milieu-impact van wegwerpplastics (zoals maaltijdverpakkingen, drankverpakkingen, rietjes, en bestek) verminderd worden. Verpact int de SUP-gelden voor zwerfafval van de producenten en importeurs en betaalt deze aan gebiedsbeheerders. Op onze website (externe link, opent in nieuw tabblad) delen we alle informatie over de SUP-wetgeving met producenten en importeurs.
Vergoeding voor openbare prullenbakken
In 2024 betaalden we gemeenten en andere gebiedsbeheerders per inwoner een bedrag voor verpakkingen die terechtkomen in openbare prullenbakken. Hiermee worden de kosten van verpakkingen in openbare prullenbakken vergoed. De vergoeding sluit aan bij de producentenverantwoordelijkheid die voorschrijft dat producenten verplicht zijn een landelijk dekkend en passend innamesysteem aan te bieden voor verpakkingen die terechtkomen in de openbare ruimte.
